Afhankelijkheid en gebrek aan steun
Voor mbo, hbo & wo studenten
Voelde je stage niet eerlijk? Je bent niet de enige, en je staat er niet alleen voor!
Stagelijk helpt je herkennen wat je hebt meegemaakt, begrijpen wat het betekent en zien welke stappen je zelf kunt zetten. Geen moeilijke taal, geen verplichtingen.
Anoniem, gratis en op je eigen tempo.
Wat biedt deze website je?
Stagelijk is opgezet voor en met studenten. Deze tools zijn nu al beschikbaar.
Herkenningscheck
Loop een aantal herkenbare situaties langs en ontdek of wat je hebt meegemaakt vaker voorkomt.
Interactieve routekaart
Klik je stap voor stap door de fases van solliciteren tot na je stage, met concrete handvatten per fase.
Deel je verhaal
Vertel wat je hebt meegemaakt, anoniem of niet. We gebruiken dit alleen voor lesdoeleinden. Een overzicht van meldpunten volgt op korte termijn.
Bekijk de campagnevideo van Elbho over het meldpunt stagemisbruik en intimidatie.
Ervaringen van studenten
Je bent niet de enige. Bekijk verhalen van studenten over wat zij tijdens hun opleiding of stage hebben meegemaakt.
Racisme en stereotypering
Goede bedoelingen maken het niet onschadelijk
Twijfel je of het "erg genoeg" is om iets mee te doen?
Dat hoef je niet zeker te weten. De herkenningscheck en routekaart geven je taal en richting, ook als je nog twijfelt.
Herken jij een van de volgende situaties?
Dit is geen officiële check en geeft geen oordeel. Het helpt je alleen om woorden te geven aan wat je hebt meegemaakt. Vink aan wat herkenbaar is. Je kunt ook niets aanvinken en toch verdergaan.
Deze lijst is niet volledig. Er zijn veel meer vormen van stagediscriminatie en stagemisbruik dan hier passen. Herken je iets dat er niet bij staat? Vertrouw op je gevoel, dat telt net zo goed.
Als je één of meer situaties herkent, ben je niet alleen.
Veel studenten maken dit mee tijdens het zoeken van een stage, tijdens de stage zelf, of bij de beoordeling. Je hoeft niet zeker te weten of het "officieel" discriminatie of misbruik was om er iets mee te doen.
Niets herkenbaar? Dat is ook goed om te weten.
Deze check dekt niet elke situatie. Merk je toch dat er iets knaagt over je stage, ook al past het niet precies bij bovenstaande punten? Dan mag je alsnog verder kijken.
Direct hulp nodig?
- discriminatie.nl: meldpunt voor (stage)discriminatie.
- Het Juridisch Loket: gratis juridisch advies.
- Vertrouwenspersoon van je mbo, hogeschool of universiteit.
Routekaart stagediscriminatie
Veel studenten krijgen tijdens het zoeken naar een stage, tijdens hun stage of pas achteraf te maken met stagediscriminatie. Deze routekaart neemt je mee door vier fases: van voorbereiding tot na je stage. Klik een stap aan en lees wat die stap voor jou kan betekenen.
Voorbereiding
Solliciteren
Tijdens je stage
Na je stage
Sleep opzij om de hele routekaart te zien →
Voorbereiding
Stagediscriminatie komt voor op allerlei stageplekken en in alle opleidingen. Het overkomt studenten, ongeacht hoe goed hun curriculum vitae of motivatiebrief is. Als je van tevoren weet dat dit kan gebeuren, herken je signalen sneller en ga je minder snel aan jezelf twijfelen als het je overkomt.
Juridisch gezien is discriminatie het onrechtmatig maken van onderscheid tussen mensen, bijvoorbeeld op basis van afkomst, geslacht, religie, seksuele voorkeur, leeftijd of een beperking.
Daarnaast bestaat er ervaren discriminatie: hoe iets op jou overkomt, ook als het niet aan de juridische definitie voldoet. Denk aan kwetsende opmerkingen of pestgedrag.
Beide vormen mag je serieus nemen en beide kun je melden! Het is niet aan jou om te bewijzen dat het "erg genoeg" is.
Niet elke vorm van discriminatie is groot of duidelijk. Een grapje, een opmerking die op een stereotype leunt, of steeds "per ongeluk" over het hoofd gezien worden: dit soort dingen wordt vaak weggewuifd, maar het stapelt zich op en het hoort bij ervaren discriminatie.
Een veilige stageplek begint bij het bespreekbaar maken van dit soort momenten, ook als ze klein lijken.
Solliciteren
Er zijn verschillende redenen waarom studenten geen melding doen:
- Studenten weten niet goed hoe of waar ze een melding kunnen doen.
- Studenten zijn bang niet serieus genomen te worden.
- Er is geen duidelijke oplossing in zicht, dus melden voelt zinloos.
- Studenten zijn bang voor studievertraging.
- Het voelt als "normaal" omdat het steeds weer gebeurt.
- Studenten vertrouwen hun opleiding niet genoeg om er iets mee te doen.
Je curriculum vitae en motivatiebrief kloppen, maar je wordt keer op keer afgewezen, of er wordt iets onredelijks van je gevraagd, zoals het afdoen van je hoofddoek. Op zo'n moment is het niet gek dat je aan jezelf begint te twijfelen, maar het probleem ligt niet bij jou!
Vraag bij je opleiding na wat zij voor je kunnen betekenen als dit je overkomt.
Tijdens je stage
Stagemisbruik betekent dat je als stagiair(e) oneerlijk wordt ingezet: je krijgt taken die niets met je leerdoelen te maken hebben, je werkt zonder begeleiding, of je draait feitelijk mee als volwaardig personeelslid zonder daarvoor de ruimte of waardering te krijgen.
Een stageovereenkomst is geen arbeidsovereenkomst. Vermoed of ervaar je stagemisbruik? Dan kun je dit melden.
Tijdens je stage zit je in een kwetsbare positie: je wilt je stage graag afronden en niet in de problemen komen. Dat maakt het moeilijker om iets te zeggen, ook als je weet dat iets niet klopt. Melden kan vaak (in eerste instantie) anoniem. Daarbij kan het ook helpen om eerst iemand te spreken die je vertrouwt, zoals een medestudent, vriend(in) of familielid.
Neem de tijd om voor jezelf alles op een rij te zetten wat je nodig hebt en wat de mogelijke gevolgen van elke keuze zijn. Er is geen "juiste" volgorde.
Na je stage
Je kunt ook na je stage nog een melding doen. Meldingen, ook achteraf, helpen om het probleem in kaart te brengen en om herhaling bij toekomstige stagiairs te voorkomen.
Misschien voelt het pas na je stage rustig genoeg om erover te beginnen. Dat is een goede reden om te wachten, en die mag je gewoon zo benoemen.
Wat kun je doen? In 4 stappen
Herken je een situatie, of twijfel je nog steeds? Dit zijn vier stappen die je zelf kunt ondernemen, op je eigen tempo. Je hoeft ze niet in deze volgorde te doorlopen, en elke stap staat op zichzelf.
Praten over wat je hebt meegemaakt kan een goede eerste stap zijn, ook als je nog twijfelt of het "erg genoeg" is. Je kunt hierover in gesprek met:
- Een medestudent
- Je stagebegeleider
- Je studieloopbaanadviseur (SLA)
- Een vertrouwenspersoon
Vind je het lastig om te beginnen? Dit zijn een paar voorbeeldzinnen om een gesprek te openen:
- "Ik wil je iets vertellen over een situatie tijdens mijn stage waar ik niet goed raad mee weet."
- "Kan ik je iets voorleggen over hoe ik behandeld werd op mijn stageplek? Ik zoek er nog woorden bij."
- "Ik heb iets meegemaakt tijdens mijn stage dat me is blijven steken. Heb je even tijd om te luisteren?"
Het kan helpen om op te schrijven wat er is gebeurd, ook als je nog niet weet of je een melding wilt doen. Noteer waar mogelijk:
- Datum en tijdstip
- Locatie
- Wie erbij betrokken waren
- Wat er precies gebeurde, zo feitelijk mogelijk
Dit is niet verplicht. Ook zonder deze aantekeningen kun je je verhaal doen of een melding maken.
Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken. Er zijn verschillende plekken waar je terecht kunt voor advies:
- Vertrouwenspersoon van je mbo, hogeschool of universiteit
- Meldpunten, zoals discriminatie.nl
- Studentenorganisaties, zoals LSVb of ISO
- Vakbonden, zoals FNV Jong of CNV Jongeren
Je kunt zelf beslissen of je een melding anoniem doet of niet. Beide opties zijn mogelijk en je bepaalt zelf wat bij je past.
- Anoniem: je gegevens blijven bij jou. Het signaal wordt wel doorgezet, maar kan zonder jouw gegevens niet verder onderzocht worden.
- Niet-anoniem: er kan een onderzoek gestart worden, met hoor en wederhoor.
Je hoeft niet bang te zijn voor studievertraging: als een melding leidt tot problemen op je stageplek, is je opleiding verplicht om een andere stageplek voor je te regelen.
Melding doen of eerst een gesprek?
Deze vragenlijst biedt handvatten om ervaringen met stagediscriminatie terug te koppelen. Gebruik het om je op een gesprek voor te bereiden, te bepalen wat je uit een gesprek wilt halen, of het meldproces in kaart te brengen. De eerste stap hoeft niet altijd een formele melding te zijn. Bedenk wat bij jouw behoeften past. Elke keuze heeft voor- en nadelen; breng dit (samen) in kaart om een weloverwogen keuze te maken.
Wat zijn je verwachtingen voor het melden?
Laat je informeren over de persoonlijke begeleiding die aangeboden wordt tijdens de melding, én over de formele procedure van het melden:
- Wat (voor support) heb je nodig?
- Is anonimiteit mogelijk?
- (Hoe) blijft de school betrokken in het geval van een melding bij een extern meldpunt?
- Heb je een vast contactpersoon gedurende het hele proces?
- Wat zijn mogelijke uitkomsten van het melden?
- Hoelang kan het proces duren en wat betekent dit voor je stage?
- Wat zou een eventuele beëindiging van de stage betekenen voor (het afronden van) je stage/studie?
- Komen de begeleiding en het proces overeen met jouw verwachtingen? Waarom wel/niet?
- Moet je je verhaal vaker vertellen?
- Bij wie komt de melding allemaal terecht?
- Wie is er allemaal bij betrokken?
Wanneer is het meldproces geslaagd?
- Als je je gehoord voelt.
- Als je concreet advies hebt gekregen.
- Als je tot een mogelijke oplossing bent gekomen.
- Als je minder of geen twijfels meer hebt over de situatie.
Hoe wil je het beste ondersteund worden?
Geef aan hoe je het beste ondersteund kan worden en wat je hoopt te bereiken aan het eind van het proces. Wees zo eerlijk mogelijk over je behoeften.
Terugblik
Blik samen terug over hoe de melding is verlopen:
- Ben je tevreden? Waarom wel/niet?
- Zijn er nog nabranders?
Wat wil je uit het gesprek halen?
De eerste stap hoeft niet altijd een formele melding te zijn. Enkele mogelijkheden zijn:
- Je verhaal kwijt willen bij een vertrouwde persoon.
- Advies vragen over de situatie.
- Mogelijke oplossingen verkennen.
- Twijfels bespreken.
- Je laten informeren over wat een melding inhoudt.
- Oefenen voor het voeren van een gesprek met de betrokken persoon.
Wanneer is het gesprek succesvol verlopen?
- Als je je gehoord voelt.
- Als je concreet advies hebt gekregen.
- Als je tot een mogelijke oplossing bent gekomen.
- Als je minder of geen twijfels meer hebt over de situatie.
- Als je na het oefenen meer richtlijnen hebt voor het voeren van een gesprek met de betrokken persoon.
Hoe wil je het beste ondersteund worden?
Geef aan hoe je het beste ondersteund kan worden en wat je hoopt te bereiken aan het eind van het gesprek. Wees zo eerlijk mogelijk over je behoeften.
Terugblik
Blik samen terug over hoe het gesprek is verlopen:
- Ben je tevreden? Waarom wel/niet?
- Zijn er nog nabranders?
- Nog suggesties vanuit het meldpunt?
Ervaringen van studenten
Soms helpt het om iemand anders te horen vertellen wat die heeft meegemaakt. Hieronder vind je ervaringen van studenten over hun stage. Herken je jezelf in een verhaal? Je bent niet de enige.
Ervaringen van studenten
Soms merk je pas achteraf dat iets niet normaal was. In deze video's vertellen studenten over wat zij tijdens hun opleiding of stage hebben meegemaakt. De video's zijn ingesproken door andere studenten.
Afhankelijkheid en gebrek aan steun
Kwetsbaarheid vraagt om bescherming
"Wat ik nodig had, was geen oordeel, maar erkenning en bescherming."
Een student vertelt hoe afhankelijkheid van een stageplek, religieuze druk en een gebrek aan steun vanuit de opleiding uiteindelijk grote gevolgen hadden.
Seksisme en uitsluiting
Wat als een grap niet onschuldig is?
"Seksistische grappen zijn niet onschuldig."
Een student vertelt hoe seksistische grappen op de stageplek invloed hadden op het gevoel van veiligheid en gelijkwaardigheid op de werkvloer.
Ongelijke behandeling en gebrek aan veiligheid
Zonder veiligheid blijft ongelijkheid bestaan
"Wat nodig was, was gelijke behandeling, en een veilige manier om deze situaties aan te kaarten."
Een student vertelt hoe een gebrek aan ondersteuning vanuit de opleiding leidde tot ongelijke behandeling, vertraging en een angst om zich uit te spreken.
Racisme en stereotypering
Goede bedoelingen maken het niet onschadelijk
"Goede bedoelingen maken racisme niet onschadelijk."
Een student vertelt over herhaaldelijk racistisch aangesproken en gestereotypeerd worden tijdens de stage, ondanks meerdere pogingen om dit aan te geven.
Persoonlijke omstandigheden
Niet iedereen heeft dezelfde randvoorwaarden
"Niet iedereen heeft dezelfde randvoorwaarden."
Een student vertelt hoe het combineren van een studie, een stage en de zorg voor drie kinderen steeds moeilijker werd doordat er weinig ruimte was voor de persoonlijke situatie.
Gebrek aan begeleiding
Ondersteuning zou geen optie moeten zijn
"Achteraf gezien had ik niet veel nodig … gewoon begeleiding, feedback en betrokkenheid."
Een internationale student vertelt over een onderzoeksstage waarin afspraken, begeleiding en feedback grotendeels ontbraken.
Inclusie en sociale normen
Inclusie zit in dagelijkse keuzes
"Inclusie zit in dagelijkse keuzes."
Een student vertelt hoe alledaagse gewoontes op een stageplek kunnen bepalen wie zich welkom en thuis voelt binnen een organisatie.
Racisme en discriminatie
Als een stage je vertrouwen beschadigt
"Ik verloor iets tijdens die tijd wat ik nog steeds probeer terug te krijgen: mijn vertrouwen in de wetenschap, deze instelling en mezelf."
Een internationale student vertelt over racisme, stereotypering en een gebrek aan steun tijdens een onderzoeksstage, met grote gevolgen voor de studie en welzijn.
Voorlichting en bewustwording
Hoe je stagediscriminatie bespreekbaar maakt
"Herkennen begint met erover praten."
Beelden van een workshop bij Windesheim, waarin studenten samen leren hoe ze stagediscriminatie kunnen herkennen en bespreekbaar maken binnen hun opleiding.
Heb jij dit ook meegemaakt?
Je hoeft niet zeker te weten hoe je jouw ervaring moet noemen. Als je wilt, kun je jouw verhaal met ons delen. Met jouw toestemming kunnen we het geanonimiseerd gebruiken om andere studenten te helpen herkennen wat er tijdens een stage kan gebeuren.
Deel je verhaal
Hieronder kan je je verhaal anoniem delen. De ervaringen worden gebruikt voor lesdoeleinden en het geeft jou de ruimte om je verhaal te delen.
Belangrijk om te weten voordat je verdergaat
Dit is een plek waar je je verhaal kwijt kunt, volledig anoniem. Vertel het liefst zo uitgebreid mogelijk wat er is gebeurd, zodat we een goed beeld krijgen van jouw situatie.
Wij ondernemen zelf geen actie naar aanleiding van je verhaal. We dienen geen klacht in, doen geen melding bij een instelling of meldpunt, en nemen geen contact op met je stagebedrijf of opleiding. Overweeg je een officiële melding of wil je advies? Bekijk dan onze routekaart.
Wat je deelt, gebruiken we in onze lessenreeksen en workshops: geanonimiseerd, als voorbeeld om andere studenten en deelnemers te laten zien wat stagediscriminatie en stagemisbruik in de praktijk kunnen betekenen.
Je bepaalt zelf of we je verhaal (geanonimiseerd) ook op deze website mogen publiceren. Je kunt op elk moment vragen om je bijdrage te laten verwijderen door een e-mail te sturen naar echodiversexp@gmail.com.
Bedankt voor je vertrouwen.
Je verhaal is ontvangen en blijft anoniem. Zoals hierboven beschreven gebruiken we dit geanonimiseerd in onze lessenreeksen en workshops, als voorbeeld voor deelnemers, en ondernemen we zelf geen actie naar aanleiding van jouw melding.
Overweeg je alsnog een officiële melding of wil je weten wat je kunt doen? Bekijk de routekaart of het overzicht van hulp & meldpunten op de herkenningscheck-pagina.